چشمه‏هاى آب گرم جهان:
طبق تعريف آب چشمه‏هاى گرم 6 تا 9 درجه سانتيگراد گرمتر از درجه حرارت سالانه نقاطى است كه در آن يافت مى‏شوند. فقط در ايالات متحده بيش از هزار نمونه از اين چشمه‏ها وجود دارد. اكتشافات معدنى در سراسر جهان نشان مى‏دهد كه دماى معادن عميق و چاههاى نفتى معمولاً با ازدياد عمق از سطح زمين افزايش مى‏يابد، افزايش ميانگين دما در چنين نقاطى در حدود دو درجه سانتيگراد در هر صد متر است. بنابراين وقتى كه آب زيرزمينى در اعماق زياد حركت مى‏كند گرم مى‏شود و اگر به سطح زمين برسد به صورت چشمه‏هاى آب گرم بيرون مى‏آيد. آب‏هاى گرم معدنى كه به صورت چشمه‏هاى آب گرم به سطح زمين مى‏رسند به دليل گذر از مناطق مختلف خواص مختلفى دارند كه مانند اثرى شفابخش اند استفاده از اثر شفابخش چشمه‏هاى آب گرم براى درمان برخى بيماريها قدمتى چندهزارساله دارد. اين روش در پزشكى نوين نيز از جايگاه مهمى برخوردار است. و پزشكان به آن توصيه مى‏كنند به همين دليل در سرتاسر جهان مناطقى كه داراى چشمه‏هاى آب گرم حاوى املاح مفيد هستند از جمله جاذبه‏هاى توريستى به شمار مى‏روند. پس براى اينكه بدانيم كدام آب براى درمان كدام بيمارى مفيد است به دسته‏بندى كردن آبها نياز داريم به همين دليل آبها را به شش دسته زير تقسيم مى‏كنند:
1- آبهاى بى‏كربنات. آشاميدن اين آبها كمك به تخليه معده مى‏كند قندخون را پائين مى‏آورند آب آشاميدنى چشمه نينه محلات از اين دسته است.
2- آبهاى سولفاته. آشاميدن اين آب براى بيماران كبدى و كليوى و نقرسى و روماتيسمى مفيد است.
3- آبهاى سولفوره. آبهاى گوگردى براى بيماريهاى مجارى تنفسى، روماتيسم و بيماريهاى جلدى مفيد است.
4- آبهاى كلروره. آشاميدن اين آبها غلظت صفرا را پائين مى‏آورد.
5- آبهاى آهن دار. اين آبها اثر مساعدى براى توليد گلبولهاى قرمز خون دارد.
6- آبهاى راديواكتيو. برخى از دانشمندان عقيده دارند كه به وسيله آن مى‏توان با پيرى مبارزه كرد.
نزديكترين چشمه آب گرم به استان قم محلات مى‏باشد. چشمه‏هاى آب گرم محلات به فاصله 15 كيلومترى شمال شرقى محلات قرار دارد. (در جنوب‏غربى تهران و در 30 كيلومترى غرب دليجان)

چشمه‏ها به دو طريق ايجاد مى‏گردند:
1- در مناطق آتشفشانى آب در اثر نفوذ از خلال گسلها و شكستگى‏ها تدريجاً گرم شده و پس از رسيدن به سطح زمين چشمه‏هاى آب گرم را مى‏سازد هرچه عمق نفوذ و سرعت خروج آب بيشتر باشد دماى بالاترى خواهد داشت.
2- توسط بخار آبهاى مربوط به مرحله سرد شدن ماگما در درون زمين ايجاد و توسط فشار بخار آب و گازها به سمت بالا حركت مى‏كند.
بيشتر چشمه‏هاى آب گرم ايران با تظاهرات آتشفشانى در ارتباطند. مانند چشمه‏هاى آب گرم اسك، سرعين بيله رود، محلات و...
در اطراف چشمه محلات معادن بزرگ‏تر اورتن ديده مى‏شود كه حاصل رسوب گذارى آب اين چشمه‏ها
در گذشته است. گرماى آب اين چشمه‏ها به فعاليتهاى آتش‏فشانى در شمال اين منطقه مربوط مى‏شود. آبهاى سطحى پس از نفوذ در داخل شكستگى‏ها و انحلال مواد آهكى از حد فاصل برخورد و اين سرى تشكيلات در كوههاى محلات كه از جنس آهك و متعلق به كرتاسه است خارج مى‏گردند.
استفاده از اثر شفابخش چشمه‏هاى آب گرم براى درمان بيماريها قدمتى چندهزار ساله دارد. اين روش در پزشكى نوين نيز از جايگاه مهمى برخوردار است. به همين دليل در سراسر جهان مناطقى كه داراى چشمه‏هاى آب گرم حاوى املاح مفيد هستند.
آبهاى زيرزمينى خارج شده به صورت چشمه‏هاى آب گرم و آبفشانها داراى مواد محلول بيشترى نسبت به ساير آبها ي زيرزمينى هستند. زيرا قدرت انحلال آب گرم از آب سرد بيشتر است. وقتى آب داراى سيليس بيشترى باشد در اطراف چشمه‏ها ژيزريت geyserit رسوب مى‏كند. تراورتن (travertine) كه نوعى كربنات كلسيم است از نهشته‏هاى خاص چشمه‏هاى آبگرم در نواحى آهكى است. بعضى از چشمه‏هاى آب گرم حاوى گوگرد مى‏باشند. گوگرد علاوه بر بدمزه كردن آبها بوى آزار دهنده‏اى نيز دارد. بدون شك چشمه‏هاى نواداى آمريكا با بوى تخم مرغ گنديده چنين وضعيتى دارد.